Thuế thu nhập (所得税) & thuế thị dân (住民税) ở Nhật cho du học sinh: Giải mã mốc 103 man & 130 man (2026)
📊 Bảng Tóm Tắt Nhanh: Các Mốc Thuế Làm Thêm Của Du Học Sinh Tại Nhật (01/01 – 31/12)
| Tổng thu nhập năm (支払金額) | Thuế Thu nhập (所得税) | Thuế Thị dân (住民税) | Ghi chú & Thủ tục cần làm |
|---|---|---|---|
| ≤ 100 Man (1.000.000¥) | 0 Yên (Miễn 100%) | 0 Yên (Miễn 100%) | Mức an toàn tuyệt đối (Tại một số tỉnh lẻ mốc miễn Thuế thị dân là 93–98 Man). |
| 100 Man – 103 Man | 0 Yên (Miễn 100%) | Đóng ~5.000 – 8.000¥/năm | Được miễn Thuế thu nhập theo mức khấu trừ cơ bản (55 Man + 48 Man = 103 Man). |
| 103 Man – 130 Man | 0 Yên (Nếu khai 勤労学生控除) | Được giảm trừ 26 Man khi tính thuế | Bắt buộc tích ô 勤労学生控除 (+27 Man khấu trừ) khi làm `年末調整` hoặc `確定申告`. |
| > 130 Man/năm | Phải đóng 5% – 10% | Phải đóng ~10% phần vượt | ⚠️ Cẩn thận nguy cơ vượt quá 28 tiếng/tuần (`オーバーワーク`) khi xét gia hạn Visa! |
Khi đi làm thêm (`アルバイト - Arubaito`) tại Nhật Bản, hầu hết Du học sinh Việt Nam đều từng nghe các anh chị Senpai nhắc tới "Bức tường 103 Man (103万円の壁)" và "Bức tường 130 Man (130万円の壁)". Thế nhưng phân biệt giữa Thuế Thu nhập (所得税 - Shotokuzei) và Thuế Thị dân (住民税 - Jūminzei) như thế nào? Làm sao để lấy lại hàng vạn Yên tiền thuế bị quán trừ hàng tháng? Bài viết dưới đây sẽ giải thích từ A–Z một cách dễ hiểu nhất.
1. Phân biệt thuế thu nhập (所得税) và thuế thị dân (住民税) tại Nhật
Tại Nhật Bản, mọi khoản thu nhập từ tiền lương trong 1 năm dương lịch (tính từ 01/01 đến 31/12) đều chịu sự quản lý của 2 sắc thuế hoàn toàn khác nhau:
- 1. Thuế Thu nhập cá nhân — 所得税 (Shotokuzei - Thuế Quốc gia): Là thuế nộp cho Chính phủ Nhật Bản (do Sở Thuế `税務署 - Zeimusho` quản lý). Khi trả lương hàng tháng cho bạn, nếu lương tháng của bạn vượt quá 88.000 Yên (hoặc quán chưa nhận tờ khai `扶養控除等申告書`), quán sẽ tạm trừ trước (`源泉徴収`) từ 3% – 10% ngay trên bảng lương của bạn. Cuối năm (tháng 12), nếu tổng thu nhập cả năm của bạn nằm dưới mốc miễn thuế (103 Man hoặc 130 Man), bạn sẽ được hoàn trả lại 100% số tiền thuế đã bị tạm trừ này!
- 2. Thuế Thị dân — 住民税 (Jūminzei - Thuế Địa phương): Là thuế nộp cho Quận/Thành phố nơi bạn đăng ký địa chỉ cư trú vào ngày 01/01 hàng năm (do Tòa thị chính `市役所/区役所` quản lý). Khác với Thuế thu nhập bị trừ ngay trong năm, Thuế thị dân được tính dựa trên tổng thu nhập của năm trước và gửi giấy báo đóng tiền về nhà bạn vào tháng 6 của năm tiếp theo!
2. Giải mã con số 103 man & bí quyết nâng trần miễn thuế lên 130 man bằng 勤労学生控除
Tại sao lại có con số 103 Man (1.030.000 Yên) và 130 Man (1.300.000 Yên)? Công thức miễn thuế của Nhật Bản cực kỳ rõ ràng:
• Mốc 103 Man cho mọi người đi làm: Mọi người đi làm hưởng lương tại Nhật đều mặc định có 2 khoản khấu trừ miễn thuế: Khấu trừ thu nhập tiền lương (`給与所得控除` = 55 Man) + Khấu trừ cơ bản (`基礎控除` = 48 Man). Tổng cộng: 55 + 48 = 103 Man (1.030.000 Yên). Do đó, nếu tổng lương năm ≤ 103 Man thì thu nhập chịu thuế = 0 Yên!
• Mốc 130 Man dành riêng cho Du học sinh (`勤労学生控除 - Kinrō gakusei kōjo`): Nếu bạn đang là học sinh/sinh viên các trường Đại học (`大学`), Cao đẳng (`短大`), Trường chuyên môn (`専門学校`) hoặc các Trường tiếng Nhật thuộc pháp nhân trường học (`学校法人`), Luật Thuế Nhật Bản tặng thêm cho bạn khoản Khấu trừ sinh viên vừa học vừa làm (`勤労学生控除` = 27 Man)!
👉 Tổng mức miễn Thuế thu nhập của bạn sẽ tăng lên thành: 55 Man + 48 Man + 27 Man = 130 Man (1.300.000 Yên/năm)!
⚠️ LƯU Ý SỐNG CÒN: Đừng vì mốc miễn thuế 130 Man mà làm quá 28 tiếng/tuần!
Nhiều bạn nhầm tưởng "Luật cho miễn thuế tới 130 Man tức là cứ làm dưới 130 Man là an toàn khi gia hạn Visa". Điều này chỉ đúng nếu mức lương giờ (`時給`) chỗ bạn làm từ 1.150 – 1.250 Yên/giờ trở lên và bạn tận dụng làm 40h/tuần trong kỳ nghỉ dài của trường. Hãy luôn tính nhẩm số giờ làm thực tế mỗi tuần không vượt quá 28 tiếng/tuần! Xem chi tiết tại: Thủ tục gia hạn Visa Du học Nhật Bản.
3. Cách đọc phiếu tổng kết thuế cuối năm (源泉徴収票) để biết mình có được hoàn thuế không
Vào cuối tháng 12 hoặc đầu tháng 1 hàng năm (hoặc khi bạn nghỉ việc tại quán), mỗi công ty/cửa hàng nơi bạn làm thêm sẽ cấp cho bạn 1 tờ giấy nhỏ gọi là 給与所得の源泉徴収票 (Gensen Chōshūhyō - Phiếu khấu trừ thuế tại nguồn). Hãy nhìn vào 4 ô quan trọng nhất ở hàng đầu tiên của tờ giấy này:
| Tên ô trên 源泉徴収票 | Cách đọc Romaji | Ý nghĩa & Cách kiểm tra tiền hoàn thuế |
|---|---|---|
| ① 支払金額 | Shiharai kingaku | Tổng tiền lương trước thuế quán đã trả cho bạn từ 01/01 đến 31/12 (không bao gồm tiền tàu đi lại miễn thuế). Nếu làm 2 quán thì cộng ô số ① của cả 2 tờ lại. |
| ② 給与所得控除後の金額 | Kyūyo shotoku kōjogo no kingaku | Số tiền còn lại sau khi lấy Ô ① trừ đi 55 Man khấu trừ lương cơ bản. |
| ③ 所得控除の額の合計額 | Shotoku kōjo no gaku no gōkeigaku | Tổng các khoản được giảm trừ thuế của bạn (Cơ bản 48 Man + Bảo hiểm y tế đã đóng + 27 Man nếu có `勤労学生控除`). |
| ④ 源泉徴収税額 | Gensen chōshū zeigaku | SỐ TIỀN THUẾ ĐÃ BỊ TRỪ TRONG NĂM! Nếu ô này ghi `0円` nghĩa là bạn không bị trừ thuế (hoặc quán đã hoàn trả xong trong lương tháng 12). Nếu ô này ghi một số tiền lớn hơn 0 (ví dụ `15,400円` hay `32,000円`) mà tổng thu nhập của bạn ≤ 103–130 Man → Bạn hãy mang tờ giấy này đi khai 確定申告 tại Sở Thuế để nhận lại 100% số tiền này! |
4. Hướng dẫn khai thuế hoàn thuế (確定申告) và cảnh báo kê khai người phụ thuộc cho du học sinh
- Khi nào Du học sinh cần đi khai thuế `確定申告 (Kakutei Shinkoku)`? Khi bạn làm thêm từ 2 quán trở lên trong năm, hoặc khi bạn nghỉ việc giữa năm nên quán chưa làm điều chỉnh thuế cuối năm (`年末調整`), khiến ô số ④ (`源泉徴収税額`) trên tờ Gensen vẫn còn tiền thuế bị trừ. Bạn chỉ cần cầm: (1) Tất cả các tờ `源泉徴収票` bản gốc, (2) Thẻ sinh viên (`学生証`), (3) Thẻ cư trú (`在留カード`) & Thẻ My Number, (4) Thẻ ngân hàng lên Sở Thuế (`税務署`) vào dịp tháng 2 – tháng 3 (hoặc khai qua e-Tax trên điện thoại) để lấy lại tiền thuế!
- Cảnh báo về gửi tiền phụng dưỡng người thân ở Việt Nam (`国外居住親族の扶養控除`): Đối với Kỹ sư và người đi làm chính thức (`就労ビザ`), việc gửi từ 380.000 Yên (38 Man)/người/năm về Việt Nam cho bố mẹ/vợ con là cách giảm thuế hoàn toàn hợp pháp. Tuy nhiên, Du học sinh (`留学ビザ`) tuyệt đối không nên khai báo gửi tiền nuôi người phụ thuộc ở Việt Nam vì điều này mâu thuẫn trực tiếp với hồ sơ chứng minh tài chính khi xin Visa du học và dễ khiến Nyukan điều tra việc làm quá giờ!
🔗 Xem thêm các bài viết cẩm nang Pháp luật & Tài chính tại Nhật:
- Thủ tục xin miễn đóng Nenkin cho Du học sinh Nhật Bản (学生納付特例制度)
- Thủ tục lấy tiền Nenkin lần 1 và lần 2 mới nhất (脱退一時金)
- Thủ tục gia hạn Visa Du học Nhật Bản & Cách giải trình khi bị kiểm tra giấy thuế
- Thủ tục chuyển Visa Du học sang Tokutei Ginou hoặc Kỹ sư tại Nhật
- Cẩm nang những điều cần biết khi sống tại Nhật Bản (2026)
Câu hỏi thường gặp về thuế thu nhập & thuế thị dân của du học sinh (FAQ)
1. Sự khác nhau giữa mốc thu nhập 100 Man, 103 Man và 130 Man đối với Du học sinh tại Nhật là gì? +
Tổng thu nhập năm tại Nhật được tính từ ngày 01/01 đến 31/12: (1) Dưới 100 Man (1.000.000 Yên): Được miễn cả Thuế thị dân (住民税) lẫn Thuế thu nhập (所得税); (2) Từ 100 đến 103 Man: Được miễn Thuế thu nhập nhưng bắt đầu phải đóng một khoản nhỏ Thuế thị dân vào năm sau; (3) Từ 103 đến 130 Man: Nếu đăng ký Khấu trừ sinh viên đi làm (勤労学生控除 - Kinrō gakusei kōjo), bạn được miễn 100% Thuế thu nhập cá nhân cho đến tận mức 130 Man/năm.
2. Làm thế nào để Du học sinh đăng ký 勤労学生控除 (Khấu trừ sinh viên đi làm) để nâng trần miễn thuế lên 130 Man? +
Vào khoảng tháng 11 hàng năm, khi quán làm thêm phát cho bạn tờ khai điều chỉnh thuế cuối năm (年末調整 - 扶養控除等申告書), bạn chỉ cần khoanh tròn vào ô 「勤労学生」, ghi tên trường Đại học/Senmon/Trường tiếng Nhật (thuộc 学校法人) bạn đang học và nộp kèm bản copy Thẻ sinh viên (学生証). Nếu làm nhiều quán chưa được khấu trừ, bạn có thể tự lên Sở Thuế khai 確定申告 vào tháng 2–3 để nhận lại tiền thuế đã bị trừ.
3. Cách đọc phiếu tổng kết thuế cuối năm (源泉徴収票 - Gensen Chōshūhyō) như thế nào? +
Trên tờ 源泉徴収票 do quán cấp vào tháng 12 hoặc tháng 1, bạn cần chú ý 4 ô số quan trọng nhất: (1) 支払金額: Tổng tiền lương trước thuế quán đã trả cho bạn trong năm; (2) 給与所得控除後の金額: Thu nhập sau khi trừ khấu trừ lương; (3) 所得控除の額の合計額: Tổng các khoản giảm trừ thuế; và (4) 源泉徴収税額: Số tiền thuế thu nhập quán đã tạm trừ từ lương của bạn (nếu ô này > 0 Yên và thu nhập của bạn ≤ 103–130 Man, bạn đi khai 確定申告 sẽ được hoàn lại 100% số tiền ở ô này!).
4. Du học sinh gửi tiền về Việt Nam cho bố mẹ (扶養控除) có được miễn giảm thuế không và có ảnh hưởng Visa không? +
Theo quy định thuế mới của Nhật Bản, để kê khai người phụ thuộc ở nước ngoài trong độ tuổi 30–69 tuổi, bạn bắt buộc phải chứng minh đã chuyển khoản tối thiểu 380.000 Yên (38 Man)/người/năm. Tuy nhiên, đối với Du học sinh, bạn không nên đăng ký người phụ thuộc ở Việt Nam vì tư cách lưu trú "Du học" (留学) là sang Nhật để học tập dưới sự bảo lãnh tài chính của gia đình; nếu bạn khai gửi hàng chục Man về nuôi ngược lại gia đình, Cục Xuất nhập cảnh (Nyukan) sẽ nghi ngờ bạn làm thêm quá 28 tiếng/tuần!