Thủ tục xin miễn đóng Nenkin cho du học sinh Nhật Bản (学生納付特例制度 - Gakusei noufu tokurei) mới nhất 2026
📌 Bảng Tóm Tắt Nhanh: Thủ Tục Xin Miễn/Hoãn Đóng Nenkin Cho Du Học Sinh (2026)
| Tên chế độ tiếng Nhật | 学生納付特例制度 (Gakusei nōfu tokurei seido) hoặc 保険料免除・納付猶予制度 |
|---|---|
| Mức đóng nếu không xin miễn | Khoảng 16.980 Yên/tháng (~203.760 Yên/năm) áp dụng cho mọi cư dân từ đủ 20 tuổi. |
| Điều kiện được miễn 100% | Là học sinh/sinh viên tại Nhật có thu nhập sau khấu trừ năm trước ≤ 128 vạn Yên (tương đương tổng lương làm thêm ≤ 190–200 vạn Yên). |
| Nơi nộp hồ sơ | Quầy 国民年金課 tại Tòa thị chính (`市役所/区役所`), Văn phòng Nenkin (`年金事務所`) hoặc đăng ký online qua MynaPortal (マイナポータル). |
| Thời điểm gia hạn hàng năm | Kỳ miễn giảm tính từ Tháng 4 năm nay đến Tháng 3 năm sau → Cần nộp lại đơn gia hạn vào đầu tháng 4 hàng năm. |
Một trong những cú sốc lớn nhất của các bạn Du học sinh Việt Nam khi vừa sang Nhật (hoặc vừa bước qua sinh nhật tuổi 20) là mở hòm thư thấy một phong bì dày cộp từ Cơ quan Lương hưu Nhật Bản (`日本年金機構`), bên trong chứa hàng chục tờ hóa đơn yêu cầu đóng Lương hưu Quốc dân (国民年金 - Kokumin Nenkin) với số tiền tổng cộng hơn 200.000 Yên/năm (~16.980 Yên/tháng)! Đừng hoảng sợ và cũng tuyệt đối đừng vứt phong bì đó vào thùng rác. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách làm thủ tục xin miễn đóng Nenkin 100% hợp pháp chỉ trong 15 phút.
1. Tại sao du học sinh lại bị gửi giấy đóng tiền Nenkin? Hậu quả nếu tự ý vứt bỏ
Theo Điều 7 Luật Lương hưu Quốc dân Nhật Bản (`国民年金法`), bất kỳ ai (không phân biệt quốc tịch Nhật hay người nước ngoài, đi làm hay đang đi học) có đăng ký địa chỉ cư trú tại Nhật Bản và nằm trong độ tuổi từ đủ 20 tuổi đến dưới 60 tuổi đều tự động trở thành đối tượng tham gia nhóm 1 (`第1号被保険者`) của 国民年金 (Kokumin Nenkin).
⚠️ Hậu quả nghiêm trọng nếu bạn "lờ đi" và vứt hóa đơn Nenkin:
- 1. Bị ghi nhận lịch sử "Trốn đóng / Nợ đọng" (`未納 - Minō`): Nếu bạn không đóng tiền mà cũng không nộp đơn xin miễn, hệ thống sẽ coi bạn đang nợ tiền nhà nước. Họ sẽ liên tục gửi giấy nhắc nợ màu vàng, màu hồng, màu đỏ (`特別催告状`) về tận nhà hoặc gọi điện liên tục.
- 2. Ảnh hưởng trực tiếp đến chuyển đổi Visa Kỹ sư / Tokutei Ginou & Vĩnh trú: Hiện nay Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (`出入国在留管理局`) kiểm tra rất gắt gao nghĩa vụ đóng Bảo hiểm và Nenkin thông qua mã số My Number khi bạn xin chuyển từ Visa Du học sang Visa Đi làm hoặc khi xin Vĩnh trú (`永住権`). Hồ sơ có trạng thái `未納` (trốn đóng) sẽ bị đánh trượt, trong khi trạng thái đã xin miễn giảm hợp pháp (`学生納付特例` / `全額免除`) được công nhận là hoàn thành 100% nghĩa vụ pháp luật!
- 3. Mất quyền nhận trợ cấp thương tật (`障害基礎年金`): Nếu chẳng may gặp tai nạn nghiêm trọng tại Nhật, người đã làm thủ tục xin miễn đóng Nenkin vẫn được bảo vệ và nhận lương hưu thương tật, còn người trốn đóng (`未納`) sẽ mất trắng quyền lợi này.
2. Phân biệt 2 chế độ xin miễn đóng Nenkin cho du học sinh tại Nhật
Tùy vào loại trường bạn đang theo học tại Nhật, bạn sẽ được áp dụng 1 trong 2 chế độ miễn/hoãn đóng Nenkin sau đây (cả 2 chế độ đều giúp bạn không phải đóng 1 đồng nào trong thời gian đi học):
Chế độ 1: 学生納付特例制度 (Dành cho Sinh viên Đại học, Cao đẳng, Senmon & Trường tiếng thuộc 学校法人)
• Tên đầy đủ: 国民年金保険料 学生納付特例制度 (Chế độ đặc cách hoãn đóng Nenkin cho sinh viên).
• Áp dụng cho: Sinh viên Đại học (`大学`), Cao học (`大学院`), Cao đẳng (`短期大学`), Trường chuyên môn (`専門学校`) và các Trường tiếng Nhật nằm trong danh sách được Bộ Y tế & Lao động Nhật chỉ định.
• Chỉ xét thu nhập của bản thân sinh viên (không xét thu nhập bố mẹ).
Chế độ 2: 保険料免除・納付猶予制度 (Dành cho Học sinh Trường tiếng Nhật không thuộc danh sách trên)
• Tên đầy đủ: 国民年金保険料 免除・納付猶予制度 (Chế độ miễn/hoãn đóng Nenkin diện thu nhập thấp).
• Áp dụng cho: Du học sinh các trường tiếng Nhật tư thục (`株式会社立の日本語学校`) không thuộc diện `学生納付特例`.
• Khi lên Shiyakusho, nhân viên sẽ tự động tra tên trường của bạn và đưa đúng mẫu đơn này để bạn được Miễn 100% (`全額免除`)!
3. Quy trình 4 bước xin miễn đóng Nenkin tại Shiyakusho & mynaportal
Bước 1: Chuẩn bị 4 loại giấy tờ cần thiết
- 1. Thẻ cư trú (`在留カード - Zairyū Kādo`): Bản gốc còn hạn.
- 2. Thẻ học sinh / sinh viên (`学生証 - Gakuseishō`): Bản gốc còn thời hạn (sẽ được nhân viên photo cả mặt trước và mặt sau) hoặc Giấy chứng nhận đang theo học (`在学証明書 - Zaigaku shōmeisho`) bản gốc do nhà trường cấp.
- 3. Giấy thông báo mã số Nenkin cơ bản (`基礎年金番号通知書`) hoặc Sổ Nenkin màu xanh (`年金手帳`): Hoặc mang theo chính phong bì hóa đơn đóng tiền Nenkin vừa gửi về nhà bạn.
- 4. Thẻ cứng My Number (`マイナンバーカード` - nếu có): Dùng để tra cứu mã số cá nhân hoặc đăng ký online ngay trên điện thoại.
Bước 2: Đến quầy 国民年金課 tại tòa thị chính (市役所 / 区役所)
Bạn đến Tòa thị chính quận/thành phố nơi mình cư trú, tìm quầy có biển 国民年金課 (Kokumin Nenkin-ka - Ban Lương hưu Quốc dân), đưa thẻ sinh viên và phong bì Nenkin ra rồi nói câu tiếng Nhật sau:
(Ryūgakusei de shūnyū ga nai node, kokumin nenkin no menjo (gakusei nōfu tokurei) no shinsei wo shitai desu — Vì tôi là du học sinh không có thu nhập nên tôi muốn xin làm thủ tục miễn giảm Nenkin ạ.)
Bước 3: Điền tờ khai 学生納付特例申請書 (hoặc nộp online qua mynaportal)
Nhân viên sẽ hướng dẫn bạn điền họ tên, địa chỉ, số điện thoại, mã số Nenkin (`基礎年金番号` gồm 10 chữ số), tên trường học và dự kiến tháng/năm tốt nghiệp (`卒業予定年月`). Nếu năm trước bạn có thu nhập dưới ngưỡng chịu thuế, chỉ cần tích vào ô 「なし」 (Không có) hoặc ghi theo hướng dẫn của nhân viên.
💡 Cách nộp Online tại nhà qua MynaPortal (`マイナポータル`): Nếu bạn đã có thẻ cứng My Number, bạn có thể mở app MynaPortal trên điện thoại → Chọn 手続の検索・電子申請 → Chọn 国民年金保険料の学生納付特例申請 → Chụp ảnh 2 mặt Thẻ sinh viên (`学生証`) tải lên là hoàn tất chỉ trong 5 phút mà không cần đi lên Shiyakusho!
Bước 4: Nhận giấy xác nhận miễn giảm (承認通知書) và gia hạn vào tháng 4 hàng năm
Sau khoảng 1.5 – 2 tháng kể từ ngày nộp đơn, Cơ quan Lương hưu Nhật Bản sẽ gửi một tấm bưu thiếp (`ハガキ`) về hòm thư nhà bạn có tiêu đề 「国民年金保険料 学生納付特例 承認通知書」 (Giấy thông báo chấp thuận miễn/hoãn đóng Nenkin). Hãy cất giữ thật kỹ tờ giấy này để kẹp vào hồ sơ khi đi gia hạn Visa hoặc chuyển đổi sang Visa Kỹ sư! Lưu ý: Kỳ miễn giảm Nenkin tính từ Tháng 4 năm nay đến Tháng 3 năm sau, vì vậy mỗi năm vào đầu tháng 4 khi bạn vẫn còn đi học, hãy nhớ gửi lại bưu thiếp gia hạn hoặc nộp lại trên MynaPortal.
4. Bảng từ vựng tiếng Nhật về thủ tục xin miễn đóng Nenkin
| Thuật ngữ Tiếng Nhật | Cách đọc (Hiragana / Romaji) | Nghĩa Tiếng Việt |
|---|---|---|
| 国民年金 | こくみんねんきん (Kokumin nenkin) | Lương hưu Quốc dân (dành cho sinh viên, người lao động tự do) |
| 学生納付特例制度 | がくせいのうふとくれいせいど | Chế độ đặc cách hoãn/miễn đóng Nenkin dành cho sinh viên |
| 基礎年金番号 | きそねんきんばんごう (Kiso nenkin bangō) | Mã số lương hưu cơ bản (gồm 10 chữ số) |
| 全額免除 / 納付猶予 | ぜんがくめんじょ / のうふゆうよ | Miễn đóng 100% / Hoãn đóng hợp pháp |
| 未納 (みのう) / 催告状 | Minō / Saikokujō | Chưa đóng (Nợ đọng) / Giấy nhắc nợ, đòi nợ |
| 承認通知書 | しょうにんつうちしょ (Shōnin tsūchisho) | Giấy thông báo phê duyệt miễn giảm (Cần giữ kỹ để xin Visa) |
🔗 Bài viết liên quan quan trọng dành cho Du học sinh & Kỹ sư tại Nhật:
- Thủ tục lấy tiền Nenkin lần 1 & lần 2 mới nhất (脱退一時金): Quy định 60 tháng & Bảng tính tiền
- Thuế Thu nhập & Thuế Thị dân ở Nhật cho Du học sinh: Mốc 103 Man & 130 Man
- Thủ tục gia hạn Visa Du học Nhật Bản (在留期間更新許可申請) chi tiết từ A–Z
- Thủ tục chuyển Visa Du học sang Tokutei Ginou hoặc Kỹ sư tại Nhật
- Cẩm nang những điều cần biết khi sống tại Nhật Bản (2026)
Câu hỏi thường gặp về xin miễn đóng Nenkin cho du học sinh (FAQ)
1. Tại sao Du học sinh đủ 20 tuổi ở Nhật lại nhận được giấy báo đóng tiền Nenkin (~16.980 Yên/tháng)? +
Theo Luật Lương hưu Quốc dân Nhật Bản (国民年金法), tất cả mọi công dân và người nước ngoài có địa chỉ cư trú hợp pháp tại Nhật từ đủ 20 tuổi đến dưới 60 tuổi đều bắt buộc tham gia Lương hưu Quốc dân (国民年金 - Kokumin Nenkin). Tuy nhiên, Du học sinh có thu nhập thấp được phép làm thủ tục xin đặc cách hoãn/miễn đóng trong thời gian đi học (学生納付特例制度).
2. Vứt giấy báo đóng Nenkin mà không đi xin miễn giảm có ảnh hưởng tới gia hạn Visa hay chuyển Visa Kỹ sư không? +
RẤT NGUY HIỂM! Nếu bạn tự ý vứt hóa đơn mà không nộp đơn xin miễn giảm (学生納付特例申請), hồ sơ của bạn sẽ bị ghi nhận là "Trốn đóng/Chậm đóng" (未納 - Minō). Cơ quan Nenkin sẽ gửi giấy nhắc nợ màu vàng, màu đỏ (催告状) và Cục Xuất nhập cảnh (Nyukan) có thể đánh giá bạn không tuân thủ nghĩa vụ công dân khi xét duyệt chuyển đổi sang Visa Kỹ sư, Tokutei Ginou hoặc xin Vĩnh trú.
3. Đi làm thủ tục xin miễn đóng Nenkin cho Du học sinh (学生納付特例制度) cần mang theo giấy tờ gì? +
Bạn chỉ cần mang theo 4 giấy tờ sau lên quầy 国民年金課 tại Tòa thị chính (Shiyakusho/Kuyakusho): (1) Thẻ cư trú (在留カード); (2) Thẻ học sinh/sinh viên còn hạn (学生証) hoặc Giấy chứng nhận đang theo học (在学証明書); (3) Giấy thông báo mã số Nenkin cơ bản (基礎年金番号通知書) hoặc phong bì hóa đơn Nenkin; và (4) Thẻ My Number (nếu có).
4. Du học sinh tại trường tiếng Nhật (日本語学校) không áp dụng được 学生納付特例制度 thì xin miễn bằng cách nào? +
Một số trường tiếng Nhật tư thục không nằm trong danh sách trường áp dụng 学生納付特例制度. Trong trường hợp đó, nhân viên quầy 国民年金課 tại Shiyakusho sẽ hướng dẫn bạn điền sang mẫu "Đơn xin miễn giảm Nenkin diện thu nhập thấp thông thường" (国民年金保険料免除・納付猶予申請書). Kết quả bạn vẫn được miễn đóng 100% (全額免除) hoàn toàn hợp pháp!