Phân biệt 見える・見られる và 聞こえる・聞ける trong tiếng Nhật chuẩn JLPT N4
📌 Tóm tắt 5 giây phân biệt 見える/聞こえる vs 見られる/聞ける (sensei's quick guide)
- 1. 見（み）える / 聞（き）こえる (Tự nhiên lọt vào mắt/tai - KHÔNG cần ý chí):
・Là Tự động từ, luôn đi với trợ từが.
・Dùng cho cảnh vật tự nhiên, ánh sáng, chữ viết trên bảng, âm thanh tự nhiên vọng tới (tiếng mưa, tiếng tàu, giọng nói) khi mở mắt/mở tai là thấy/nghe ngay. - 2. 見（み）られる / 聞（き）ける (Chủ động có khả năng xem/nghe - CÓ ý chí & điều kiện):
・Là Thể Khả năng của 見る / 聞く, đi với trợ từが / を.
・Dùng khi người nói chủ động tìm xem/nghe một bộ phim, triển lãm, con vật hiếm, bài hát, radio nhờ có vé, thời gian hoặc thiết bị.
I. Bảng so sánh trực quan: 見える・聞こえる Vs 見られる・聞ける
| Tiêu chí | 見える (Mieru) / 聞こえる (Kikoeru) | 見られる (Mirareru) / 聞ける (Kikeru) |
|---|---|---|
| 1. Bản chất từ loại | Tự động từ (自動詞) chỉ trạng thái tri giác tự nhiên. | Động từ Thể Khả năng (可能動詞) chia từ 見る (Nhóm II) và 聞く (Nhóm I). |
| 2. Ý chí của người nói | KHÔNG cần ý chí (無意志): Cảnh vật/âm thanh tự đập vào mắt, vọng vào tai; hoặc khả năng thị lực/thính lực vật lý. | CÓ ý chí (意志) & Điều kiện bên ngoài: Phải mua vé, bật TV, đến rạp/sở thú mới xem/nghe được. |
| 3. Trợ từ đi kèm | Chỉ đi với 「が」 (N が見える / 聞こえる) ❌ Tuyệt đối không dùng を! |
Đi với 「が」 hoặc 「を」 đều được (映画が見られる / 映画を見られる). |
| 4. Danh từ thường đi kèm | ・Núi, biển, ngôi sao, cầu vồng, chữ trên bảng ・Tiếng sóng, tiếng chim, tiếng còi xe, tiếng ồn phòng bên, giọng thầy giáo |
・Phim ảnh, triển lãm, gấu trúc, hoa anh đào quý ・Bài hát, nhạc, đài Radio, bản tin thời sự |
II. Cặp câu đối chiếu thực tế dễ hiểu nhất
🔸 Cặp 1: 見える Vs 見られる
・天気（てんき）がいいから、部屋（へや）の窓（まど）から富士山（ふじさん）が見（み）えます。
→ Vì trời đẹp nên từ cửa sổ phòng nhìn thấy núi Phú Sĩ (Tự nhiên lọt vào tầm mắt).
・上野（うえの）動物園（どうぶつえん）へ行（い）けば、パンダが見（み）られます。
→ Nếu đến sở thú Ueno thì có thể xem được gấu trúc (Chủ động mua vé vào xem).
🔹 Cặp 2: 聞こえる Vs 聞ける
・隣（となり）の部屋（へや）からピアノの音（おと）が聞（き）こえます。
→ Tiếng đàn piano vọng sang từ phòng bên cạnh (Âm thanh tự lọt vào tai).
・このアプリを使（つか）えば、無料（むりょう）で日本（にほん）の音楽（おんがく）が聞（き）けます。
→ Nếu dùng ứng dụng này thì có thể nghe nhạc Nhật miễn phí (Chủ động bật ứng dụng để nghe).
III. Bài tập trắc nghiệm JLPT N4 (5 câu có đáp án)
Câu 1: 先生（せんせい）、一番（いちばん）後（うし）ろの席（せき）からホワイトボードの字（じ）が（ ）。
A. 見られません | B. 見えません | C. 見ません | D. 見せません
👉 Xem đáp án & giải thích
Đáp án đúng: B (見えません). Do khoảng cách vật lý (ngồi bàn cuối cùng) nên mắt không nhìn rõ chữ trên bảng → Dùng 見えません.
Câu 2: この映画館（えいがかん）では、昔（むかし）の日本（にほん）の映画（えいが）が（ ）。
A. 見えます | B. 見られます | C. 見せます | D. 見ています
👉 Xem đáp án & giải thích
Đáp án đúng: B (見られます). Xem phim tại rạp chiếu phim là hành động có ý chí và điều kiện chiếu phim → Dùng 見られます.
Câu 3: もしもし、電波（でんぱ）が悪（わる）くて、声（こえ）がよく（ ）んですが…。
A. 聞けない | B. 聞こえない | C. 聞かない | D. 聞かれない
👉 Xem đáp án & giải thích
Đáp án đúng: B (聞こえない). Âm thanh giọng nói qua điện thoại truyền đến tai bị chập chờn do sóng yếu → Dùng 聞こえない.
Câu 4: インターネットで世界中（せかいじゅう）のラジオ番組（ばんぐみ）を（ ）ようになった。
A. 聞こえる | B. 聞ける | C. 聞かれる | D. 聞く
👉 Xem đáp án & giải thích
Đáp án đúng: B (聞ける). Có trợ từ 「を」 (ラジオ番組を) và chỉ khả năng chủ động nghe chương trình radio nhờ có Internet → 聞ける.
Câu 5: 夜（よる）になると、この丘（おか）からきれいな星（ほし）（ ）見（み）えます。
A. を | B. が | C. に | D. で
👉 Xem đáp án & giải thích
Đáp án đúng: B (が). Tự động từ 見えます bắt buộc đi với trợ từ が (星が見えます).
*** Xem thêm các bài ngữ pháp N4 liên quan
Câu hỏi thường gặp
Khác biệt cốt lõi giữa 見える (Mieru) và 見られる (Mirareru) là gì? +
見える (Tự động từ) diễn tả hình ảnh TỰ NHIÊN LỌT VÀO MẮT nhờ thị lực hoặc vị trí không bị che khuất, không cần nỗ lực (VD: 窓から富士山が見える - Từ cửa sổ nhìn thấy núi Phú Sĩ). Ngược lại, 見られる (Thể khả năng của 見る) diễn tả người nói CHỦ ĐỘNG CÓ Ý CHÍ đi xem và có đủ điều kiện (vé, thời gian, phương tiện) để xem (VD: 動物園でパンダが見られる - Ở sở thú có thể xem được gấu trúc).
Khi nào dùng 聞こえる (Kikoeru) và khi nào dùng 聞ける (Kikeru)? +
聞こえる dùng khi âm thanh (tiếng sóng, tiếng chim, tiếng ồn phòng bên, giọng nói qua mic) TỰ NHIÊN VỌNG VÀO TAI mà ta không chủ đích bật lên. Còn 聞ける dùng khi ta CHỦ ĐỘNG muốn thưởng thức hoặc tìm nghe một nội dung (bài hát, chương trình radio, bài giảng) nhờ có thiết bị/điều kiện.
Trợ từ đi trước 見える/聞こえる và 見られる/聞ける khác nhau như thế nào? +
見える và 聞こえる là Tự động từ nên 100% chỉ đi với trợ từ 『が』 (富士山が見える ❌ 富士山を見える). Còn 見られる và 聞ける là Thể khả năng của Tha động từ nên đi với trợ từ 『が』 hoặc giữ nguyên trợ từ 『を』 đều được (映画が見られる / 映画を見られる).
Trong văn nói người Nhật nói 見れる (Mireru) có đúng ngữ pháp JLPT không? +
『見れる』 là dạng lược bỏ âm ら (ら抜き言葉) của 『見られる』 trong hội thoại hàng ngày. Trong đề thi JLPT chính thức, bạn bắt buộc phải chọn dạng chuẩn ngữ pháp là 『見られる』.