Cách khai thuế hoàn tiền tại Nhật (確定申告 - Kakutei Shinkoku) & tiết kiệm thuế thị dân với Furusato Nozei (ふるさと納税)
📌 Tóm tắt nhanh: Khi nào bạn được nhận lại hàng vạn yên tiền hoàn thuế (還付金) tại Nhật?
- • Du học sinh làm thêm bị trừ thuế thu nhập hàng tháng (源泉徴収税額 > 0 yên): Nếu tổng thu nhập cả năm của bạn dưới 103 vạn yên (hoặc dưới 130 vạn yên khi đăng ký giảm trừ sinh viên
勤労学生控除) mà trên tờ源泉徴収票mục thuế đã khấu trừ có số tiền lớn hơn 0, bạn làm 確定申告 (Kakutei Shinkoku) sẽ được Sở Thuế chuyển trả lại 100% số tiền thuế đã bị trừ dư về tài khoản ngân hàng! - • Kỹ sư / Nhân viên chính thức / Tokutei Ginou: Có thể giảm thuế bằng cách kê khai gửi tiền nuôi dưỡng bố mẹ ở Việt Nam (扶養控除) và tham gia chương trình Quyên góp quê hương Furusato Nozei (ふるさと納税) để nhận gạo, thịt bò Wagyu, trái cây với chi phí thực tế chỉ 2.000 yên.
- • Thời gian nộp tờ khai Kakutei Shinkoku hàng năm: Từ ngày 16/02 đến 15/03 (Riêng tờ khai xin hoàn thuế 還付申告 có thể nộp bất cứ lúc nào kể từ ngày 01/01 trong vòng 5 năm!).
1. Giải mã 4 ô số quan trọng nhất trên tờ phiếu tổng kết thu nhập (源泉徴収票 - Gensen chōshūhyō)
Vào cuối tháng 12 hoặc tháng 1 đầu năm mới, mọi quán làm thêm (Arubaito) và công ty tại Nhật đều bắt buộc phải phát cho bạn một tờ phiếu nhỏ gọi là 給与所得の源泉徴収票 (Phiếu khấu trừ thuế thu nhập từ lương). Nếu bạn làm 2–3 quán trong năm, bạn phải giữ đủ cả 2–3 tờ phiếu này!
| Tên ô trên tờ Gensen (源泉徴収票) | Cách đọc | Ý nghĩa tài chính & Cách kiểm tra hoàn thuế |
|---|---|---|
| ① 支払金額 (Shiharai kingaku) | しはらいきんがく | Tổng thu nhập trước thuế mà quán đã trả cho bạn từ 01/01 đến 31/12 (Chưa bao gồm tiền tàu xe miễn thuế). Đây chính là con số để so với mốc 103 vạn yên và 130 vạn yên. |
| ② 給与所得控除後の金額 | Kyūyo shotoku kōjogo no kingaku | Thu nhập sau khi đã trừ đi mức giảm trừ chi phí lương cơ bản (55 vạn yên). |
| ③ 所得控除の額の合計額 | Shotoku kōjo no gaku no gōkeigaku | Tổng các khoản được miễn trừ thuế (Giảm trừ cơ bản 48 vạn yên + Bảo hiểm xã hội/y tế đã đóng + Giảm trừ sinh viên 27 vạn yên + Giảm trừ người phụ thuộc). |
| ④ 源泉徴収税額 (Gensen chōshū zeigaku) | げんせんちょうしゅうぜいがく | Số tiền Thuế thu nhập bạn ĐÃ BỊ TRỪ trong năm: Nếu ô này có ghi số tiền (ví dụ 15,400円 hoặc 32,000円) mà bạn thuộc diện được miễn thuế, bạn làm 確定申告 sẽ lấy lại được toàn bộ số tiền này! |
2. Phân biệt điều chỉnh thuế cuối năm tại công ty (年末調整) và tự khai thuế (確定申告)
- 年末調整 (Nenmatsu Chōsei - Điều chỉnh thuế cuối năm, tháng 11 – tháng 12): Dành cho người chỉ làm ở 1 công ty/quán chính duy nhất. Công ty sẽ phát cho bạn tờ khai 扶養控除等（異動）申告書 để công ty tự tính lại thuế và hoàn tiền thẳng vào lương tháng 12 hoặc tháng 1 cho bạn.
- 確定申告 (Kakutei Shinkoku - Tự quyết toán thuế tại Sở Thuế 税務署 hoặc qua mạng e-Tax, tháng 2 – tháng 3): Bắt buộc hoặc rất có lợi khi bạn thuộc 1 trong 4 trường hợp:
- Làm thêm từ 2 quán trở lên trong cùng 1 năm (hoặc nghỉ việc giữa năm chưa được làm Nenmatsu Chōsei).
- Quên tích chọn quyền Giảm trừ sinh viên vừa học vừa làm (勤労学生控除) ở quán làm thêm khiến bị trừ thuế oan.
- Bổ sung hồ sơ gửi tiền về Việt Nam nuôi dưỡng bố mẹ/vợ con (扶養控除 - Fuyō kōjo: Lưu ý theo luật mới áp dụng từ 2023–2026, người thân trong độ tuổi 30 đến dưới 70 tuổi sống ở nước ngoài bắt buộc phải nhận từ 38 vạn yên/năm (khoảng 65 triệu VNĐ/năm) trở lên qua tài khoản đứng tên riêng từng người mới được tính giảm trừ!).
- Chi phí khám chữa bệnh của bạn trong năm vượt quá 10 vạn yên (hoặc vượt 5% thu nhập đối với du học sinh thu nhập dưới 200 vạn yên) để xin giảm trừ chi phí y tế (医療費控除).
3. Cách tận dụng chương trình Furusato Nozei (ふるさと納税) để nhận gạo, thịt, hoa quả chỉ với 2.000 yên
Đối với các bạn Kỹ sư, Tokutei Ginou hoặc du học sinh đi làm có đóng Thuế thị dân (住民税) từ 20.000 yên/năm trở lên, chương trình ふるさと納税 (Furusato Nōzei - Đóng thuế ủng hộ các tỉnh thành địa phương) là đặc quyền tuyệt vời nhất của chính phủ Nhật:
- Cơ chế hoạt động: Thay vì nộp toàn bộ tiền thuế thị dân cho thành phố nơi bạn đang ở mà không nhận được quà gì, bạn lên các trang như Rakuten Furusato Nozei, Satofull (さとふる), Furusato Choice để "quyên góp" trước cho các tỉnh nông nghiệp (như Hokkaido, Yamagata, Miyazaki) và chọn quà cảm ơn (返礼品) là 20kg gạo Nhật, thịt bò Wagyu, cua Hokkaido, nho mẫu đơn hoặc giấy vệ sinh dùng cả năm.
- Chi phí thực tế chỉ 2.000 yên: Giả sử hạn mức của bạn (tra trên bảng tính 控除上限額シミュレーション theo mức lương) là 40.000 yên/năm. Khi bạn đặt các phần quà trị giá 40.000 yên, bạn chỉ mất đúng 2.000 yên phí tự chi trả (自己負担額), còn 38.000 yên sẽ được trừ thẳng vào hóa đơn Thuế thị dân (住民税) của bạn từ tháng 6 năm sau!
- Thủ tục One-Stop (ワンストップ特例制度): Nếu bạn quyên góp cho tối đa 5 tỉnh thành/năm và không phải làm Kakutei Shinkoku, bạn chỉ cần quét thẻ My Number trên điện thoại qua app IAM (自治体マイページ) là hoàn tất miễn trừ thuế trong 2 phút!
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Làm tờ khai hoàn thuế (確定申告) trên điện thoại có cần phải ra tận Sở Thuế (税務署) xếp hàng không? +
Không cần! Nếu bạn đã có thẻ cứng My Number Card (マイナンバーカード) và điện thoại iPhone/Android có NFC, bạn chỉ cần truy cập cổng 『国税庁 確定申告書等作成コーナー』 của Tổng cục Thuế Nhật Bản, chụp ảnh tờ Gensen Chōshūhyō (源泉徴収票) để AI tự điền số liệu và quét thẻ My Number nộp online qua e-Tax trong 15 phút. Tiền hoàn thuế sẽ chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng sau 2 – 3 tuần.
2. Đã lỡ quên không khai hoàn thuế của năm ngoái và năm kia thì bây giờ còn lấy lại được tiền không? +
Hoàn toàn lấy lại được! Theo Luật Thuế Nhật Bản, tờ khai xin hoàn lại tiền thuế thu nhập đã nộp thừa (還付申告 - Kanpu shinkoku) có thời hiệu hồi tố lên tới 5 năm (5年間さかのぼって申告可能). Bạn chỉ cần mang các tờ Gensen Chōshūhyō của những năm trước ra Sở Thuế quản lý khu vực mình ở để lấy lại tiền.
3. Du học sinh thu nhập dưới 100 vạn yên/năm có nên tham gia Furusato Nozei không? +
Không nên! Vì chương trình Furusato Nozei hoạt động bằng cách khấu trừ vào tiền Thuế thu nhập và Thuế thị dân mà bạn phải đóng. Nếu bạn là du học sinh có tổng thu nhập dưới 100 vạn yên/năm (vốn đã được miễn 100% thuế), thì bạn không có khoản thuế nào để được khấu trừ lại, dẫn đến việc bạn phải tự bỏ tiền túi mua quà giá cao.