Thẻ My Number (マイナンバーカード) & thẻ ngoại kiều (在留カード) ở Nhật: Quy định mới 2026
⚡ Tóm tắt nhanh: Phân biệt & quy định mới thẻ My Number – Thẻ Zairyu 2026
- Thẻ Ngoại kiều (在留カード - Zairyū Kādo): Do Cục Xuất nhập cảnh (入管) cấp ngay tại sân bay hoặc khi gia hạn Visa. Người nước ngoài từ 16 tuổi trở lên bắt buộc phải mang theo người 24/7 (không mang theo bị phạt tới 200.000 Yên).
- Thẻ My Number (マイナンバーカード - Mainanbā Kādo): Thẻ căn cước gắn chip IC chứa mã số định danh cá nhân 12 chữ số (dùng để khai thuế, gửi tiền về Việt Nam, in giấy tờ tại Combini 7-Eleven/Lawson và làm thẻ bảo hiểm y tế).
- Tích hợp Thẻ Bảo hiểm Y tế (マイナ保険証 - Myna Hokenshō): Nhật Bản đã chuyển đổi hoàn toàn từ thẻ bảo hiểm y tế giấy sang sử dụng thẻ My Number khi đi khám bệnh (hoặc dùng Giấy xác nhận tư cách bảo hiểm 資格確認書 nếu chưa có My Number).
- CẢNH BÁO QUAN TRỌNG NHẤT: Hạn sử dụng của thẻ My Number luôn ăn theo hạn Visa trên thẻ Zairyu! Sau mỗi lần nhận thẻ Zairyu mới từ Nyukan, bạn bắt buộc phải ra Shiyakusho gia hạn thẻ My Number trước ngày hết hạn cũ, nếu để quá hạn thẻ sẽ bị hủy và mất 1.000 Yên phí làm lại!
- Lộ trình gộp 2 thẻ làm 1 (特定在留カード): Triển khai hệ thống Thẻ Cư Trú Đặc Định tích hợp cả Thẻ Zairyu và Thẻ My Number vào chung 1 chiếc thẻ duy nhất.
Khi sinh sống, học tập và làm việc tại Nhật Bản, hai chiếc thẻ quan trọng bậc nhất trong ví của mọi du học sinh, thực tập sinh và kỹ sư Việt Nam chính là Thẻ Ngoại kiều (在留カード - Zairyu Card) và Thẻ My Number (マイナンバーカード - My Number Card). Bước sang năm 2026, Chính phủ Nhật Bản đã áp dụng hàng loạt thay đổi lớn liên quan đến việc xóa bỏ thẻ bảo hiểm y tế truyền thống để chuyển sang Myna Hokensho (マイナ保険証) cũng như lộ trình tích hợp 2 thẻ làm 1. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn bạn chi tiết cách đăng ký, sử dụng và đặc biệt là cách gia hạn thẻ My Number theo hạn Visa để không bị khóa thẻ và mất tiền oan!
1. Phân biệt thẻ ngoại kiều (在留カード), giấy báo My Number (通知カード) và thẻ cứng My Number (マイナンバーカード)
Rất nhiều bạn mới sang Nhật thường nhầm lẫn giữa Thẻ ngoại kiều, Tờ giấy thông báo mã số My Number và Thẻ cứng My Number gắn chip. Hãy nắm rõ bảng phân biệt sau:
| Tiêu chí | Thẻ Ngoại Kiều (在留カード) | Giấy Báo Mã Số (個人番号通知書) | Thẻ Cứng My Number (マイナンバーカード) |
|---|---|---|---|
| Cơ quan cấp | Cục Xuất nhập cảnh (出入国在留管理局) | Tòa thị chính (市役所 / 区役所) gửi qua bưu điện sau khi đăng ký cư trú | Tòa thị chính (市役所 / 区役所) cấp sau khi bạn nộp đơn đăng ký |
| Hình dáng | Thẻ nhựa cứng có ảnh chân dung, ghi rõ tư cách lưu trú và hạn Visa | Tờ giấy báo ghi dãy 12 chữ số My Number của riêng bạn (không có ảnh) | Thẻ nhựa cứng gắn Chip IC vàng, mặt trước có ảnh, mặt sau in 12 số My Number |
| Nghĩa vụ mang theo | BẮT BUỘC mang theo người 24/7 để cảnh sát kiểm tra bất cứ lúc nào | Cất kỹ ở nhà (chỉ chụp ảnh hoặc mang đi khi làm thủ tục ngân hàng/chuyển tiền) | Mang theo khi đi khám bệnh (マイナ保険証), đi Shiyakusho hoặc in giấy ở Combini |
| Công dụng chính | Chứng minh cư trú hợp pháp, xin phép làm thêm 28h/tuần (con dấu mặt sau) | Tra cứu 12 chữ số định danh thuế & an sinh xã hội | Thẻ Bảo hiểm y tế, khai thuế online, in 住民票 ở Combini, gia hạn Visa online |
2. Cách đăng ký làm thẻ cứng My Number (マイナンバーカード) miễn phí bằng điện thoại
Khoảng 2 – 3 tuần sau khi bạn mới sang Nhật và hoàn tất đăng ký địa chỉ cư trú (住民登録) tại Tòa thị chính, bạn sẽ nhận được một phong bì bảo mật gửi về hòm thư nhà mình. Bên trong có Giấy thông báo mã số cá nhân (個人番号通知書) kèm theo Đơn đăng ký cấp thẻ cá nhân (個人番号カード交付申請書) có in sẵn một mã QR Code.
Lần đầu tiên đăng ký làm thẻ cứng My Number là HOÀN TOÀN MIỄN PHÍ (0 Yên) với 4 bước cực nhanh trên điện thoại:
- Bước 1: Dùng camera điện thoại quét mã QR Code in ở góc dưới tờ đơn 交付申請書 để truy cập trực tiếp vào trang đăng ký của bạn (mã số đăng ký 23 chữ số đã được điền sẵn tự động).
- Bước 2: Nhập địa chỉ Email cá nhân, nhận mã xác thực và tải lên 1 tấm ảnh chân dung chụp thẳng bằng điện thoại (nền trắng hoặc xanh nhạt, rõ mặt, không đội mũ).
- Bước 3: Nhập ngày tháng năm sinh và xác nhận hoàn tất đăng ký.
- Bước 4 (Nhận thẻ tại Shiyakusho): Sau khoảng 3 – 4 tuần, Tòa thị chính sẽ gửi một tấm bưu thiếp thông báo nhận thẻ (交付通知書 - ハガキ) về nhà bạn. Bạn mang theo tấm bưu thiếp này + Thẻ ngoại kiều (在留カード) ra Shiyakusho để cài đặt mật khẩu và nhận thẻ cứng.
🔑 Mẹo nhớ 2 loại mật khẩu của thẻ My Number (đừng bao giờ làm mất!)
Khi nhận thẻ tại Shiyakusho, nhân viên sẽ yêu cầu bạn đặt 2 mật khẩu (暗証番号 - Anshō Bangō). Hãy ghi chú ngay vào điện thoại vì nếu nhập sai quá 3 – 5 lần thẻ sẽ bị khóa:
- Mật khẩu 4 chữ số (数字4桁の暗証番号): Dùng để đăng nhập cổng MyNaPortal (マイナポータル), làm thẻ bảo hiểm y tế khi đi khám bệnh và in giấy cư trú 住民票 tại máy photocopy ở Combini.
- Mật khẩu chữ ký số 6 – 16 ký tự (署名用電子証明書暗証番号 - gồm cả Chữ in hoa A-Z và Số 0-9): Dùng để ký số khi khai thuế hoàn thuế (確定申告), báo chuyển đi (転出届) online hoặc nộp hồ sơ gia hạn Visa online.
3. Quy định mới 2026: Tích hợp thẻ bảo hiểm y tế vào My Number (マイナ保険証)
Từ ngày 02/12/2024, Chính phủ Nhật Bản đã chính thức ngừng phát hành mới thẻ Bảo hiểm Y tế truyền thống (健康保険証) bằng giấy hoặc nhựa thông thường để chuyển sang hệ thống Thẻ Bảo hiểm My Number (マイナ保険証 - Myna Hokenshō).
Trong năm 2026, khi đi khám bệnh tại các phòng khám (クリニック), bệnh viện hay mua thuốc theo đơn tại nhà thuốc (薬局), bạn sẽ thực hiện như sau:
- Nếu đã có thẻ My Number: Bạn có thể kích hoạt tính năng bảo hiểm y tế ngay trên ứng dụng MyNaPortal (マイナポータル), tại cây ATM của Seven Bank (7-Eleven), hoặc đặt trực tiếp thẻ lên đầu đọc thẻ (カードリーダー) tại quầy lễ tân phòng khám (nhận diện khuôn mặt 顔認証 hoặc bấm mật khẩu 4 số).
- Lợi ích lớn của マイナ保険証: Tự động áp dụng mức trần chi phí y tế cao (高額療養費制度) nếu chẳng may bạn phải nằm viện/phẫu thuật tốn kém mà không cần chạy đi xin giấy chứng nhận trước; đồng thời bác sĩ có thể tra cứu lịch sử thuốc bạn từng uống để tránh kê trùng thuốc.
- Nếu bạn CHƯA làm thẻ My Number thì sao? Đừng lo lắng! Những bạn chưa có thẻ My Number (hoặc thẻ đang chờ cấp lại) sẽ được Tòa thị chính (đối với Bảo hiểm Quốc dân 国民健康保険) hoặc Công ty (đối với Bảo hiểm Xã hội 社会保険) gửi tự động một Giấy xác nhận tư cách bảo hiểm (資格確認書 - Shikaku Kakuninsho). Bạn chỉ cần mang tờ 資格確認書 này đi khám bệnh là vẫn được giảm 70% viện phí (chỉ đóng 30%) như bình thường!
4. Cảnh báo sống còn: Gia hạn visa xong bắt buộc phải đi gia hạn thẻ My Number!
Đây là "cái bẫy" khiến tới 70% du học sinh và người Việt tại Nhật bị khóa thẻ My Number và mất 1.000 Yên tiền làm lại thẻ mới!
Theo quy định của Nhật Bản, đối với người nước ngoài có thời hạn lưu trú (Du học, Thực tập sinh, Tokutei Ginou, Kỹ sư...), ngày hết hạn của Thẻ cứng My Number (有効期限) luôn được in trùng khớp 100% với ngày hết hạn của Thẻ ngoại kiều (在留カード) tại thời điểm cấp thẻ.
Khi bạn đi gia hạn Visa hoặc đổi tư cách lưu trú tại Cục Xuất nhập cảnh (Nyukan) và nhận được Thẻ Zairyu mới có thời hạn dài hơn, hệ thống của Nyukan và hệ thống My Number của Tòa thị chính CHƯA tự động cập nhật sang thẻ cứng trong ví bạn!
⚠️ Quy tắc vàng ngay sau khi lấy thẻ Zairyu mới từ Nyukan:
- Thời hạn bắt buộc: Bạn phải mang Thẻ Zairyu mới (新しい在留カード) + Thẻ My Number hiện tại (マイナンバーカード) ra Tòa thị chính (市役所 / 区役所) nơi mình cư trú để làm Thủ tục gia hạn thời hạn thẻ My Number (マイナンバーカードの有効期間延長手続き) TRƯỚC ngày hết hạn ghi trên mặt trước thẻ My Number!
- Nếu đang chờ kết quả Visa trên Nyukan (審査中) mà thẻ My Number sắp hết hạn: Hãy mang Thẻ Zairyu có đóng dấu 在留期間更新許可申請中 (hoặc giấy xác nhận nộp online) + Thẻ My Number ra Shiyakusho trước ngày hết hạn cũ để xin gia hạn tạm thời thêm 2 tháng (特例延長 2ヶ月) miễn phí. Sau khi lấy được thẻ Zairyu mới thì ra Shiyakusho một lần nữa để cập nhật hạn chính thức.
- Hậu quả nếu quên quá hạn dù chỉ 1 ngày: Ngay sau 24h00 ngày hết hạn in trên thẻ, thẻ My Number của bạn sẽ mất hiệu lực vĩnh viễn (失効), không thể gia hạn được nữa! Bạn sẽ phải nộp đơn xin cấp lại thẻ mới từ đầu, chờ hơn 1 tháng và mất 1.000 Yên lệ phí cấp lại (再交付手数料 1,000円).
5. Lộ trình tích hợp thẻ Zairyu + thẻ My Number làm một (特定在留カード)
Nhằm giải quyết sự bất tiện khi người nước ngoài phải giữ 2 chiếc thẻ riêng biệt và phải chạy ra Shiyakusho gia hạn thẻ My Number sau mỗi lần gia hạn Visa tại Nyukan, Quốc hội Nhật Bản đã thông qua Luật sửa đổi Luật Quản lý Xuất nhập cảnh và Luật My Number vào tháng 6/2024 để triển khai loại thẻ tích hợp mới mang tên: Thẻ Cư Trú Đặc Định (特定在留カード - Tokutei Zairyū Kādo).
- Thẻ 特定在留カード là gì? Đây là chiếc thẻ gộp chung toàn bộ chức năng của Thẻ ngoại kiều (在留カード), Thẻ My Number (マイナンバーカード) và Thẻ Bảo hiểm y tế (マイナ保険証) vào trong 1 chiếc thẻ gắn chip duy nhất.
- Ưu điểm vượt trội: Khi gia hạn Visa hoặc đổi tư cách lưu trú tại Cục Xuất nhập cảnh (Nyukan), người nước ngoài có thể đăng ký cấp luôn thẻ tích hợp 特定在留カード mới ngay tại một cửa mà không cần phải đi thêm một chuyến ra Tòa thị chính (市役所) để gia hạn thẻ My Number như trước đây.
- Có bắt buộc đổi sang thẻ tích hợp không? Việc chuyển sang dùng thẻ tích hợp 特定在留カード là tự nguyện theo nhu cầu của người cư trú nước ngoài khi làm thủ tục cấp mới hoặc gia hạn thẻ.
6. Bảng từ vựng & mẫu câu tiếng Nhật khi làm thủ tục thẻ My Number & thẻ Zairyu
Khi đến quầy My Number (マイナンバー窓口) tại Tòa thị chính, bạn chỉ cần dùng các từ vựng và mẫu câu dưới đây:
| Tiếng Nhật (Kanji) | Cách đọc (Hiragana / Romaji) | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 在留カード | ざいりゅうカード (Zairyū kādo) | Thẻ cư trú / Thẻ ngoại kiều |
| マイナンバーカード (個人番号カード) | マイナンバーカード (Mainanbā kādo) | Thẻ cứng My Number |
| マイナ保険証 | マイナほけんしょう (Maina hokenshō) | Thẻ My Number tích hợp Bảo hiểm y tế |
| 資格確認書 | しかくかくにんしょ (Shikaku kakuninsho) | Giấy xác nhận tư cách bảo hiểm (dùng thay thẻ bảo hiểm giấy) |
| 有効期間の延長 | ゆうこうきかんのえんちょう (Yūkō kikan no enchō) | Gia hạn thời hạn hiệu lực của thẻ |
| 特定在留カード | とくていざいりゅうカード (Tokutei zairyū kādo) | Thẻ cư trú đặc định (Gộp Thẻ Zairyu + My Number) |
| 暗証番号の初期化 (ロック解除) | あんしょうばんごうのしょきか (Anshō bangō no shokika) | Đặt lại mật khẩu thẻ (Mở khóa thẻ khi nhập sai mật khẩu) |
| 在留期間を更新したので、マイナンバーカードの有効期間を延長したいです。 | Zairyū kikan wo kōshin shita node, mainanbā kādo no yūkō kikan wo enchō shitai desu. | Tôi vừa gia hạn Visa xong nên muốn gia hạn thời hạn sử dụng của thẻ My Number. |
7. Câu hỏi thường gặp (FAQ) về thẻ My Number & thẻ Zairyu 2026
1. Tại sao gia hạn Visa xong thẻ My Number lại bị khóa hoặc hết hạn?
Đối với người nước ngoài (trừ Vĩnh trú), hạn sử dụng của thẻ cứng My Number (マイナンバーカード) luôn bằng đúng hạn của Thẻ ngoại kiều (在留カード). Khi bạn được Cục Xuất nhập cảnh cấp thẻ Zairyu mới, thẻ My Number KHÔNG tự động gia hạn mà bạn bắt buộc phải mang cả 2 thẻ ra Shiyakusho/Kuyakusho để làm thủ tục gia hạn thẻ My Number (マイナンバーカードの有効期間延長) trước ngày hết hạn cũ.
2. Quên gia hạn thẻ My Number quá hạn Visa cũ thì phải làm sao?
Nếu để quá ngày hết hạn ghi trên thẻ My Number dù chỉ 1 ngày, thẻ đó sẽ bị hủy hiệu lực hoàn toàn (失効). Bạn phải làm thủ tục xin cấp lại thẻ mới mất khoảng 1 tháng chờ đợi và phải đóng phí cấp lại là 1.000 Yên (800 Yên tiền thẻ + 200 Yên chữ ký số).
3. Năm 2026 đi khám bệnh ở Nhật không có thẻ My Number (Myna Hokensho) có được không?
Từ ngày 02/12/2024, Nhật Bản đã ngừng phát hành mới thẻ Bảo hiểm y tế giấy truyền thống để chuyển sang sử dụng thẻ My Number tích hợp bảo hiểm (マイナ保険証). Nếu bạn chưa làm thẻ My Number hoặc chưa tích hợp, Tòa thị chính/Công ty sẽ cấp cho bạn Giấy xác nhận tư cách bảo hiểm (資格確認書 - Shikaku Kakuninsho) để xuất trình khi đi khám bệnh và vẫn được hưởng chế độ giảm 70% viện phí như bình thường.
4. Khi nào Nhật Bản gộp chung Thẻ Zairyu và Thẻ My Number làm một?
Theo Luật sửa đổi được Quốc hội Nhật Bản thông qua năm 2024, Chính phủ Nhật Bản đang triển khai hệ thống Thẻ Cư Trú Đặc Định (特定在留カード - Tokutei Zairyu Card) tích hợp cả chức năng của Thẻ ngoại kiều (在留カード) và Thẻ My Number (マイナンバーカード) vào chung 1 thẻ duy nhất, giúp người nước ngoài có thể gia hạn đồng thời tại Nyukan mà không cần chạy qua lại Shiyakusho.