Ngữ Pháp N1: ~だに (Dani) – "Chỉ Cần... Cũng Đã / Thậm Chí... Cũng Không"
Cấu trúc ngữ pháp N1 ~だに (dani) là một cấu trúc cổ và trang trọng, tương đương với 「~するだけでも」 (chỉ cần... thôi cũng...) hoặc 「~さえしない」 (thậm chí... cũng không) trong câu phủ định. Mẫu câu này rất hay xuất hiện trong văn viết nghệ thuật hoặc các đề thi tiếng Nhật học thuật cấp độ cao.
1. Cách kết hợp và ý nghĩa khẳng định: Chỉ cần... thôi cũng đủ để
Cấu trúc: V-ru + だに / N + だに
Mẫu câu này hầu như chỉ đi với một số động từ tư duy, tâm lý cố định. Nó mang nghĩa: "Chỉ cần nghĩ đến/tưởng tượng đến/nghe thấy thôi là đã cảm thấy cực kỳ (sợ hãi, đau đớn, vui sướng)... rồi".
Các động từ đi kèm phổ biến:
- 想像するだに (souzou suru dani): Chỉ cần tưởng tượng thôi cũng đã...
- 考えるだに (kangaeru dani): Chỉ cần nghĩ đến thôi cũng đã...
- 聞くだに (kiku dani): Chỉ cần nghe thấy thôi cũng đã...
Ví dụ:
あの日の大地震のことは、想像するだに恐ろしい。
Romaji: Ano hi no daijishin no koto wa, souzou suru dani osoroshii.
Dịch nghĩa: Trận động đất lớn ngày hôm đó, chỉ cần tưởng tượng thôi cũng đã thấy sợ hãi rồi.
2. Ý nghĩa phủ định: Thậm chí... cũng không
Khi đi trong câu phủ định, cấu trúc này thường đi sau danh từ để thể hiện ý nghĩa "ngay cả... cũng hoàn toàn không có". Thường gặp nhất là cụm từ: `夢にだに思わなかった` (Thậm chí trong mơ cũng không dám nghĩ tới).
Ví dụ:
私が日本で働くなんて、昔は夢にだに思わなかった。
Romaji: Watashi ga nihon de hataraku nante, mukashi wa yume ni dani omowanakatta.
Dịch nghĩa: Việc tôi làm việc ở Nhật Bản, ngày xưa ngay cả trong mơ cũng không nghĩ tới.
*** Xem thêm các bài khác trong ngữ pháp N1
Câu hỏi thường gặp
Mẫu ~だに có dùng rộng rãi không? +
Không, đây là cấu trúc cổ, hầu như chỉ dùng với 想像する (tưởng tượng), 考える (suy nghĩ), 聞く (nghe) và 夢 (mơ).
Mẫu này khác gì với ~さえ? +
~さえ có thể đi với bất kỳ danh từ nào trong cuộc sống, còn ~だに bị giới hạn nghiêm ngặt về từ đi kèm và mang tính văn học cao.